Pakistan triệu tập 14 cầu thủ nước ngoài, chờ đối đầu đội tuyển Việt Nam

Trong danh sách 23 cầu thủ Pakistan chuẩn bị cho cuộc chạm trán với đội tuyển Việt Nam, có tới 14 cái tên đang thi đấu ở nước ngoài. Nhưng nếu nhìn kỹ vào tấm bản đồ các giải đấu ấy, người ta thấy một điều khác hơn là sức mạnh: chỉ 7 người chơi bóng ở châu Âu — rải rác ở Đan Mạch, Thụy Điển và Azerbaijan — phần còn lại trải dài từ Bangladesh, Maldives đến Bhutan. Đó không phải là một đội hình được xây dựng từ một nền bóng đá phát triển, mà là một tập hợp những mảnh ghép rời rạc, được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới để lấp vào khoảng trống mà bóng đá trong nước không thể lấp nổi. Câu chuyện về đội tuyển Pakistan, vì thế, không bắt đầu từ sân cỏ, mà bắt đầu từ một tấm bản đồ. Đội tuyển Pakistan từ lâu đã sống nhờ vào lực lượng cầu thủ kiều bào. Trong số 23 cầu thủ được triệu tập lần này, chỉ có 9 người thi đấu trong nước. Đây là hệ quả trực tiếp của một nền bóng đá quốc nội gần như không tồn tại ở cấp độ chuyên nghiệp: không có giải vô địch quốc gia tầm cỡ, không có hệ thống đào tạo trẻ bài bản, không có dòng chảy cầu thủ ổn định. Liên đoàn bóng đá Pakistan buộc phải dựa vào những cầu thủ gốc Pakistan sinh ra và lớn lên ở nước ngoài — chủ yếu ở Scandinavia và Vương quốc Anh — những người có thể chơi bóng ở trình độ khá nhưng gần như không bao giờ tập luyện cùng nhau. Sự phân tán ấy có giá của nó. Một đội bóng chỉ gặp nhau vài ngày trước mỗi trận đấu thì khó có thể xây dựng được sự ăn ý trong pressing tập thể, trong di chuyển không bóng, trong những pha phối hợp đã thành phản xạ. Trong bóng đá quốc tế, sự ăn ý ấy thường quyết định nhiều hơn một vài cá nhân xuất sắc. Pakistan không thiếu cầu thủ, nhưng thiếu một tập thể có ký ức chung. Kinh nghiệm thi đấu quốc tế của Pakistan cũng rất mỏng. Cầu thủ khoác áo đội tuyển nhiều nhất trong đội hình hiện tại là thủ môn Yousuf Butt, 36 tuổi, với 33 lần ra sân. Một con số khiêm tốn, và càng đáng chú ý khi nó thuộc về một thủ môn — vị trí thường ít thay đổi nhất, và cũng là vị trí cuối cùng trong chuỗi phát triển của một nền bóng đá. Việc một thủ môn 36 tuổi dẫn đầu về số lần khoác áo đội tuyển cho thấy một điều: Pakistan đã trải qua nhiều năm thiếu vắng những cầu thủ tấn công đủ đẳng cấp để tích lũy kinh nghiệm dài hơi. Ở hàng công, sự thiếu vắng ấy càng rõ. Bảy tiền đạo trong danh sách triệu tập của Pakistan cộng lại chỉ ghi được 9 bàn thắng quốc tế. Người ghi nhiều nhất là Kaleemullah Khan, 27 tuổi, với 4 bàn. Trung bình chưa đến 1,3 bàn mỗi tiền đạo cho cả sự nghiệp thi đấu quốc tế. Đó là một con số phản ánh nhiều thứ: số trận ít ỏi, sự yếu kém tương đối của các đối thủ trong khu vực, và cả việc bóng đá Pakistan không có nhiều dịp cọ xát ở sân chơi lớn. Đặt bên cạnh đó là đội tuyển Việt Nam. Đội quân của huấn luyện viên Park Hang-seo sở hữu một hàng công có chiều sâu và đẳng cấp khác hẳn. Một tiền đạo chủ lực của Việt Nam có thể ghi nhiều bàn hơn cả bảy tiền đạo Pakistan cộng lại. Đó là khoảng cách về chất lượng, nhưng cũng là khoảng cách về cấu trúc: Việt Nam có một giải vô địch quốc gia chuyên nghiệp, có hệ thống đào tạo trẻ, có dòng chảy cầu thủ ổn định từ các lò đào tạo đến đội tuyển. Trong đội hình Việt Nam, Nguyễn Quang Hải và Nguyễn Hoàng Đức nổi lên như hai trụ cột giàu kinh nghiệm nhất ở tuyến trên. Sự hiện diện của họ — cùng một thế hệ cầu thủ đã trưởng thành qua nhiều giải đấu khu vực — tạo nên một cái khung vững vàng mà đội tuyển Pakistan hoàn toàn không có. Ở vị trí cao nhất trên hàng công, Nguyễn Tiến Linh là mũi nhọn quen thuộc, với khả năng dứt điểm trong vòng cấm và vai trò trung tâm trong các phương án tấn công của đội. Nhưng chính sự tập trung ấy lại là điểm cần lưu ý. Khi một đội bóng phụ thuộc nhiều vào một tiền đạo, đối thủ chỉ cần hóa giải một mắt xích là có thể làm tê liệt cả hệ thống tấn công. Pakistan, với tư thế của kẻ bị đánh giá thấp hơn, hoàn toàn có thể chọn cách chơi co cụm, dựng một khối phòng ngự dày đặc trước vòng cấm và chờ đợi. Đối đầu với một hàng thủ đông người, tốc độ chuyển đổi trạng thái không còn là vũ khí chính; thay vào đó là những pha bóng cố định, những đường chuyền xuyên tuyến và những pha di chuyển khôn khéo của các cầu thủ tuyến hai. Đó là lúc vai trò của những cầu thủ trẻ như Nguyễn Đình Bắc trở nên quan trọng. Cần phải nói thêm rằng, việc Pakistan không có nhiều điều kiện tham dự các giải đấu quốc tế không chỉ đơn thuần là điểm yếu. Nó cũng có nghĩa là đội tuyển này ít bị nghiên cứu, ít bị soi xét, và ít bị áp lực. Trong bóng đá, khi một đội bóng không có gì để mất, họ thường chơi tự do hơn, mạo hiểm hơn, và đôi khi gây ra những bất ngờ không thể lường trước. Ngược lại, đội tuyển Việt Nam bước vào trận đấu với tư cách đội cửa trên, với kỳ vọng giành chiến thắng của người hâm mộ và truyền thông. Mọi áp lực đều dồn về phía thầy trò huấn luyện viên Park Hang-seo. Có một điều mà bảng thống kê không thể hiện được: khoảng lặng giữa tiếng còi khai cuộc và tiếng còi mãn cuộc, nơi mọi con số trở nên vô nghĩa và chỉ còn lại cách hai đội bóng đối diện với nhau. Pakistan đến với sự tự do của người không còn gì để mất. Việt Nam đến với sức nặng của người không được phép thua. Trận đấu, vì thế, không chỉ là cuộc so tài giữa hai đội hình — mà là cuộc đối đầu giữa hai tâm thế. Và trong bóng đá, tâm thế đôi khi quyết định nhiều hơn những gì người ta tưởng.