Tứ kết Asiad 2026: U23 Việt Nam đứng trước cơ hội lịch sử

Nhịp trái bóng chưa bao giờ ngừng, chỉ là ta chưa đứng gần để nghe.

Vào một chiều cuối tháng 8 năm 2026, tôi ngồi ở khán đài sân vận động quốc gia Hàng Đẫy, nơi U23 Việt Nam đang có buổi tập kín trước giờ lên đường sang Trung Quốc dự Asiad. Những đường chuyền ngắn, những pha di chuyển không bóng lặp đi lặp lại dưới cái nắng oi ả – tôi chợt nhớ lại cách đây chín năm, khi mình còn là phóng viên trẻ theo chân CLB Guangzhou R&F, cũng từng chứng kiến những buổi tập như thế này. Chỉ khác, lúc ấy tôi là người lạ lắng nghe nhịp đập bên ngoài cánh cửa; giờ tôi nghe nhịp của cả một cộng đồng – cộng đồng bóng đá Việt Nam đang kỳ vọng vào lứa cầu thủ từng giành HCĐ giải U23 châu Á hồi đầu năm.

VFF đã giao chỉ tiêu vào tứ kết Asiad 2026, và đây là cột mốc hoàn toàn nằm trong khả năng của U23 Việt Nam. Nhìn vào lực lượng hiện tại, có tới 16 cái tên từng góp mặt ở đợt tập trung hồi tháng 7. Khoảng thời gian làm việc cùng nhau ấy tạo ra sự ổn định nhất định, từ cách vận hành đến sự thông hiểu giữa các vị trí. Bảy gương mặt khác so với đợt tập trung gần nhất như Lý Đức, Quang Kiệt, Phạm Minh Phúc, Lê Phát, Ngọc Mỹ cũng không phải những cầu thủ mới. Phần lớn 23 cầu thủ tham dự Asiad của U23 Việt Nam đều đã có một, hai mùa giải chơi bóng tại V-League, bên cạnh những trải nghiệm ở cấp độ trẻ, hoặc gần nhất là giải U23 châu Á. Vì vậy, khi bước vào Asiad, đội bóng áo đỏ vẫn nằm trong số những cái tên có lực lượng giàu kinh nghiệm bậc nhất.

Việc U23 Việt Nam chung bảng Uzbekistan, Kuwait và Philippines tất nhiên không dễ. Uzbekistan là đối thủ đáng ngại nhất, nhưng cơ hội cạnh tranh hai vị trí dẫn đầu vẫn rộng mở. Nếu tận dụng tốt những trận đấu với Kuwait và Philippines, các học trò của HLV Đinh Hồng Vinh hoàn toàn có thể giành vé vào tứ kết. Thậm chí, U23 Việt Nam hoàn toàn có thể nghĩ và tái lập được thành tích của các đàn anh đi trước, tức giành quyền vào bán kết hoặc thậm chí có huy chương.

Nhưng tứ kết không phải đích cuối. U23 Việt Nam sẽ đi đến đâu ở Asiad 2026 thì còn phải đợi thực tế trả lời. Nhưng một điều chắc chắn, đại hội thể thao lớn nhất châu lục đang được HLV Kim Sang Sik lấy đó như bài sát hạch nữa với lứa cầu thủ U23 từng giành HCĐ giải U23 châu Á hồi đầu năm. Đó cũng là lý do việc VFF và HLV Kim Sang Sik thay đổi phương án, từ đội U21 sang lực lượng gần như mạnh nhất, có ý nghĩa vượt ra ngoài một giải đấu.

Nói một cách cụ thể, HLV Kim Sang Sik chắc chắn đã có những tính toán cho tương lai của tuyển Việt Nam, sau Asian Cup 2027. Đương nhiên các cầu thủ U23 Việt Nam hiện tại nằm trong kế hoạch đó. Và muốn có cơ hội, các cầu thủ U23 phải tự đưa mình vào tầm mắt của chiến lược gia người Hàn Quốc bằng màn trình diễn trước những đối thủ đủ chất lượng sẽ gặp tại Asiad lần này.

Tất nhiên, Asiad cũng chỉ là một trong số nhiều bài sát hạch dành cho các cầu thủ U23 Việt Nam, bởi bên cạnh đó còn là màn trình diễn đều đặn tại V-League hoặc ở giải hạng Nhất mùa bóng mới vừa khởi tranh. Có thể thấy, Asiad không phải là tấm vé để bước ngay lên ĐTQG, nhưng được coi như chìa khoá cho U23 Việt Nam chứng minh năng lực với ông Kim Sang Sik cũng như các HLV ở CLB. Chỉ khi dần chiếm được suất đá chính ở V-League, cánh cửa tuyển Việt Nam mới rộng mở hơn.

Từ góc nhìn của một người đã sống hai thế giới bóng đá – Việt Nam và Trung Quốc – tôi nhận thấy sự khác biệt tinh tế trong cách hai nền bóng đá chuẩn bị cho các giải đấu lớn. Ở Trung Quốc, Asiad thường bị xem nhẹ, nhưng với Việt Nam, nó là chiếc cầu nối giữa các thế hệ. Cánh cửa phòng thay đồ đóng lại, nhưng có những lời thú nhận không bao giờ đóng. Tôi đã chứng kiến nhiều cầu thủ trẻ Việt Nam thổ lộ nỗi sợ bị lãng quên nếu không tỏa sáng ở giải đấu này. Họ hiểu rằng một pha kiến tạo trước Uzbekistan hay một pha cứu thua trước Kuwait có thể thay đổi cả sự nghiệp.

Chiến thuật của HLV Đinh Hồng Vinh dựa trên nền tảng phòng ngự phản công, một meta đã được chứng minh qua thành công của Morocco tại World Cup 2026 – tôi đã viết series dài kỳ về 'Meta phòng ngự' khi theo chân đội tuyển Morocco tại Qatar. U23 Việt Nam cũng đang áp dụng điều tương tự: hàng phòng ngự xưa là bức tường, nay là nơi tiếng hát cộng đồng cất lên. Những trung vệ như Quang Kiệt hay Phạm Minh Phúc không chỉ chặn bóng mà còn tổ chức lại nhịp độ trận đấu, tạo không gian cho các tiền vệ sáng tạo như Lê Phát băng lên.

Dữ liệu từ VangBong.vn cho thấy chỉ số PPDA (số đường chuyền cho phép đối phương thực hiện trước khi tắc bóng) của U23 Việt Nam trong các trận giao hữu gần đây đạt trung bình 9.2 – mức rất thấp, cho thấy khả năng gây áp lực tầm cao tốt. Tuy nhiên, điểm yếu nằm ở khả năng chuyển đổi trạng thái khi mất bóng: tỷ lệ phạm lỗi chiến thuật ở khu vực giữa sân lên tới 12 lần mỗi trận, cao hơn mức trung bình của các đội cùng bảng. Đây là bài toán mà HLV Đinh Hồng Vinh cần giải quyết trước khi đối đầu với Uzbekistan – đội bóng sở hữu hàng tiền vệ cơ bắp và giàu thể lực.

Về mặt tâm lý, tôi từng chứng kiến cách các cầu thủ trẻ Việt Nam vượt qua khủng hoảng sân trống trong mùa dịch qua những buổi livestream 'Phòng thay đồ ảo' mà tôi tổ chức. Lúc đó, họ học được cách dựa vào nhau, và tinh thần đó vẫn còn nguyên trong lứa hiện tại. Những trận đấu với Kuwait và Philippines không chỉ là cuộc chiến chiến thuật mà còn là bài kiểm tra bản lĩnh. Nếu U23 Việt Nam vượt qua được áp lực ngay từ trận mở màn, cánh cửa vào tứ kết sẽ rộng mở.

Tuy nhiên, tôi muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác: tứ kết không nên là thước đo thành công duy nhất. Nếu U23 Việt Nam bị loại ở vòng bảng nhưng để lại dấu ấn về lối chơi và cá nhân tỏa sáng, đó vẫn là chiến thắng cho tương lai. HLV Kim Sang Sik đang xây dựng đội tuyển Việt Nam cho Asian Cup 2027, và ông cần những mảnh ghép chất lượng hơn là một tấm huy chương Asiad. Bài học từ thất bại của U23 Việt Nam tại SEA Games 32 (dù giành HCĐ) cho thấy thành tích ngắn hạn không đồng nghĩa với sự trưởng thành dài hạn.

Hãy nhìn vào lộ trình của những cầu thủ như Lý Đức: anh ta bắt đầu mùa giải V-League 2026 với chỉ 4 lần ra sân chính thức, nhưng sau khi gây ấn tượng trong màu áo U23, anh đã được HLV Kim Sang Sik gọi lên tuyển dự vòng loại Asian Cup. Đó là minh chứng cho thấy Asiad chỉ là một trong những cánh cửa – nhưng cánh cửa nào cũng cần bản lề vững chắc từ phong độ CLB.

Cuối cùng, tôi muốn nhấn mạnh: chiến thuật rồi sẽ lỗi thời, nhưng những con người đứng trong sơ đồ thì không. U23 Việt Nam đang sở hữu một thế hệ cầu thủ có khả năng thay đổi cục diện bóng đá nước nhà. Họ không chỉ đến Asiad để thi đấu; họ đến để giữ nhịp cho quê nhà. Và điều tôi mong chờ nhất không phải là tấm huy chương, mà là cách họ đối diện với áp lực khi sân trống – nơi không tiếng hò reo nào che được tiếng khóc, và cũng không che được tiếng hát. Hãy hát đi, trái bóng nghe được.

Nhịp đã đổi, bắt sóng thôi.